Toàn cảnh thực trạng thương mại điện tử ở Việt Nam và xu hướng phát triển mới nhất

Sự bùng nổ của công nghệ thông tin và mạng internet băng thông rộng đã biến thị trường trực tuyến trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống kinh tế – xã hội. Khi thói quen mua sắm của người dân dịch chuyển mạnh mẽ từ các khu chợ truyền thống, siêu thị vật lý sang các ứng dụng trên điện thoại thông minh, bản đồ bán lẻ toàn quốc cũng chính thức được vẽ lại. Trong bối cảnh đó, việc mổ xẻ và đánh giá thực trạng thương mại điện tử ở Việt Nam không chỉ giúp các doanh nghiệp định hình lại chiến lược kinh doanh mà còn mang đến cái nhìn toàn diện về một trong những trụ cột tăng trưởng nhanh nhất của nền kinh tế số. Sân chơi này không còn là đặc quyền của những “ông lớn” công nghệ mà đã trở thành cuộc đua sinh tử của mọi nhà bán lẻ, từ các hộ kinh doanh cá thể đến những thương hiệu đa quốc gia.

1. Thực trạng thương mại điện tử ở Việt Nam hiện nay

Để hiểu rõ sự chuyển mình mạnh mẽ của nền kinh tế số, chúng ta cần nhìn thẳng vào những số liệu biết nói phản ánh thực trạng thương mại điện tử ở Việt Nam trong giai đoạn vừa qua. Bước qua năm 2025 và tiến vào những tháng đầu năm 2026, thị trường bán lẻ trực tuyến tại nước ta đã chứng kiến những bước nhảy vọt đáng kinh ngạc về cả doanh số lẫn sản lượng đơn hàng được giao thành công. Theo báo cáo tổng quan thị trường từ bên phân tích dữ liệu Metric, tổng giá trị giao dịch (GMV) của các sàn thương mại điện tử lớn tại Việt Nam trong năm 2025 đã chạm mốc khoảng 31 đến 38.5 tỷ USD, đạt mức tăng trưởng ấn tượng từ 21% đến 26% tùy theo phân khúc ngành hàng. Sự tăng trưởng này giúp Việt Nam kiên cường giữ vững vị trí trong top 10 quốc gia có tốc độ phát triển thương mại điện tử nhanh nhất thế giới và đứng thứ 3 trong khối ASEAN, chỉ sau hai thị trường khổng lồ là Indonesia và Thái Lan.

1.1. Sự bùng nổ của doanh số nội địa và sản lượng đơn hàng

Sự tăng trưởng không dừng lại ở những con số vĩ mô mà được thể hiện sinh động qua dòng chảy hàng hóa mỗi ngày trên các nền tảng số. Thống kê cho thấy, trong năm qua đã có gần 2 tỷ đơn hàng được vận chuyển thành công đến tay người tiêu dùng trên khắp mọi miền tổ quốc. Bước sang Quý 1 năm 2026, thị trường tiếp tục đón nhận tín hiệu tích cực khi doanh số của nhiều ngành hàng thiết yếu bứt phá mạnh mẽ. Chẳng hạn, ngành làm đẹp và chăm sóc cá nhân – vốn là “ngôi sao” của thị trường trực tuyến – đã đạt doanh số lên tới 24.4 nghìn tỷ đồng chỉ trong ba tháng đầu năm, tăng trưởng hơn 35% so với cùng kỳ năm trước. Điều này chứng minh rằng, mua sắm trực tuyến không còn là một giải pháp thay thế tạm thời mà đã trở thành hành vi tiêu dùng cốt lõi, ăn sâu vào đời sống hằng ngày của người dân Việt Nam.

1.2. Sự dịch chuyển địa lý của nguồn cung và hạ tầng kho vận

Một điểm nhấn quan trọng trong thực trạng thương mại điện tử ở Việt Nam hiện nay là sự thay đổi về bản đồ phân phối địa lý. Nếu như trước đây, dòng tiền và lượng đơn hàng hầu như chỉ tập trung cục bộ tại hai trung tâm kinh tế lớn là Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh (với tỷ lệ đóng góp luôn xấp xỉ 40% cho mỗi thành phố), thì nay làn sóng này đang lan tỏa mạnh mẽ sang các tỉnh thành lân cận. Các địa phương có khu công nghiệp phát triển như Bình Dương, Long An, Hưng Yên đang ghi nhận tốc độ tăng trưởng doanh số trực tuyến vượt trội, trong đó Bình Dương dẫn đầu với mức tăng lên đến 122%. Sự dịch chuyển này phản ánh xu hướng mở rộng mạnh mẽ của hệ thống hạ tầng logistics, các tổng kho thông minh và chuỗi cung ứng đang dần tiến về gần các vùng sản xuất để tối ưu hóa chi phí vận chuyển.

>>> Xem thêm: Ngành thương mại điện tử là gì

2. Bản đồ thị phần và cuộc chiến khốc liệt giữa các sàn bán lẻ trực tuyến

Khi quy mô dòng chảy tiền tệ trên không gian mạng ngày càng mở rộng, cục diện cạnh tranh giữa các nền tảng số cũng trở nên gay gắt và có sự phân hóa rõ rệt hơn bao giờ hết. Sự thay đổi trong hành vi của người tiêu dùng đã vô hình trung định hình lại vị thế của từng sàn bán lẻ trực tuyến, tạo nên một cuộc rượt đuổi nghẹt thở về công nghệ và trải nghiệm khách hàng. Nhìn vào bức tranh toàn cảnh, chúng ta có thể thấy thị trường đang dần co cụm vào thế lưỡng cực vững chắc, nơi hai “ông lớn” sừng sỏ chiếm giữ phần lớn miếng bánh thị phần, bỏ xa các đối thủ còn lại trong việc thu hút dòng tiền từ người mua.

2.1. Sự thống trị của Shopee và bước đi tối ưu hóa lợi nhuận

Trong bất kỳ cuộc thảo luận nào về thực trạng thương mại điện tử ở Việt Nam, Shopee vẫn luôn là cái tên được nhắc đến đầu tiên với tư cách là “kẻ thống trị” thị trường. Sàn đấu này hiện đang nắm giữ khoảng 56% thị phần tổng doanh số toàn ngành, nhờ vào một hệ sinh thái quảng cáo vô cùng mạnh mẽ cùng mạng lưới tiếp thị liên kết (affiliate marketing) phủ rộng khắp nơi. Tuy nhiên, không còn duy trì chiến lược “đốt tiền” để lấy tăng trưởng bằng mọi giá như những năm trước, Shopee hiện tại đang chuyển hướng sâu sắc sang tối ưu hóa lợi nhuận, thắt chặt quy chế hoạt động và nâng cao các tiêu chuẩn kiểm duyệt chất lượng đầu vào nhằm bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng một cách tối đa.

2.2. Sự trỗi dậy ngoạn mục của TikTok Shop với mô hình mua sắm giải trí

Song song với sự vững chãi của Shopee là sự tăng trưởng thần tốc của TikTok Shop – nền tảng đã tái định hình lại toàn bộ luật chơi bán lẻ số tại Việt Nam. Chỉ trong một thời gian ngắn, sàn thương mại này đã bứt phá để chiếm lĩnh hơn 41% thị phần doanh số, ghi nhận mức tăng trưởng doanh thu đầy kinh ngạc. Thành công của TikTok Shop bắt nguồn từ việc khai thác triệt để xu hướng mua sắm kết hợp giải trí (shoppertainment), nơi người tiêu dùng đưa ra quyết định mua hàng tức thì ngay khi đang xem các video ngắn hoặc các phiên livestream chân thực của các nhà sáng tạo nội dung. Sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa nội dung sáng tạo và công cụ thanh toán tiện lợi đã biến nền tảng này thành một “ngựa chiến” đáng gờm, trực tiếp đe dọa ngôi vương của các sàn truyền thống.

2.3. Áp lực đè nặng lên vai Lazada và Tiki

Ở chiều ngược lại của cán cân thị phần, các sàn thương mại điện tử vang bóng một thời như Lazada và Tiki hiện chỉ còn nắm giữ tổng cộng khoảng 3% thị phần. Việc chậm chân trong cuộc đua tích hợp nội dung số và thiếu hụt các chiến dịch tương tác trực tiếp với khách hàng thế hệ Gen Z đã khiến hai nền tảng này đối mặt với áp lực cạnh tranh cực kỳ lớn. Mặc dù vậy, họ vẫn đang nỗ lực tìm kiếm những lối đi ngách, tập trung sâu vào các ngành hàng có giá trị cao, các sản phẩm công nghệ chính hãng đòi hỏi quy trình bảo hành và vận chuyển nghiêm ngặt để giữ chân nhóm khách hàng trung thành của mình.

>>> Xem thêm: Thương mại điện tử học trường nào

3. Nhu cầu đào tạo và cơ hội khi theo học ngành thương mại điện tử

Sự phát triển với tốc độ phi mã của thị trường trực tuyến không chỉ làm thay đổi thói quen mua sắm mà còn tạo ra một “cơn khát” nhân lực chất lượng cao chưa từng có. Khi các mô hình kinh doanh chuyển từ tự phát sang chuyên nghiệp hóa, việc đào tạo bài bản trở thành chiếc chìa khóa vàng giúp các doanh nghiệp số giải bài toán vận hành hiệu quả. Chính nhu cầu thực tiễn khổng lồ này đã biến việc học ngành thương mại điện tử (TMĐT) tại các trường đại học, cao đẳng trở thành một trong những xu hướng chọn ngành thời thượng và có tiềm năng bứt phá mạnh mẽ nhất cho thế hệ trẻ hiện nay.

3.1. Khung chương trình học đa dạng và tính thực tiễn cao

Học ngành thương mại điện tử không đơn thuần là học cách đăng sản phẩm lên mạng hay quản lý một gian hàng trực tuyến thông thường. Sinh viên theo học ngành này sẽ được trang bị một nền tảng kiến thức liên ngành cực kỳ vững chắc, kết hợp nhuần nhuyễn giữa khối kiến thức kinh tế kỹ thuật số, quản trị kinh doanh và công nghệ thông tin. Các bạn trẻ sẽ được tiếp cận sâu với các bộ môn mang tính ứng dụng cao như Marketing số (Digital Marketing), Phân tích dữ liệu lớn (Big Data Analytics), Quản trị chuỗi cung ứng và Logistics thông minh, SEO/SEM, cho đến việc tối ưu hóa giao diện trải nghiệm người dùng (UX/UI). Việc liên tục thực hành thông qua các dự án thực tế giúp sinh viên ra trường có thể bắt nhịp ngay với môi trường làm việc khắc nghiệt của các doanh nghiệp.

3.2. Cơ hội nghề nghiệp rộng mở và mức thu nhập hấp dẫn

Sự mất cân bằng giữa cung và cầu nhân lực chất lượng cao trong thực trạng thương mại điện tử ở Việt Nam mang lại lợi thế đàm phán rất lớn cho sinh viên mới tốt nghiệp. Với tấm bằng cử nhân TMĐT, các bạn trẻ có thể thử sức ở nhiều vị trí đa dạng như Chuyên viên tối ưu hóa vận hành sàn, Quản trị hệ thống kênh bán hàng đa kênh (Omnichannel), Chuyên viên phân tích dữ liệu thị trường, hay Điều phối viên chuỗi cung ứng số. Không chỉ có cơ hội thăng tiến nhanh chóng tại các tập đoàn đa quốc gia và các sàn công nghệ lớn, mức lương khởi điểm của ngành này cũng thuộc nhóm dẫn đầu thị trường lao động, dao động từ 10 – 15 triệu đồng/tháng cho nhân sự mới và lên tới hàng nghìn USD đối với những cá nhân có kinh nghiệm quản lý hệ thống tổng kho hoặc tăng trưởng doanh số.

>>> Xem thêm: Ngành thương mại điện tử ra trường làm gì

4. Học ngành thương mại điện tử theo hệ từ xa tại Đại học Thái Nguyên

Trước cơn khát nhân lực chất lượng cao ngành thương mại điện tử của thị trường số, việc lựa chọn một phương thức đào tạo linh hoạt nhưng vẫn đảm bảo giá trị bằng cấp trở thành ưu tiên hàng đầu của nhiều người học. Đáp ứng xu thế đó, chương trình cử nhân E-learning của Đại học Thái Nguyên (TNU) đã trở thành một trong những địa chỉ uy tín, thu hút đông đảo học viên nhờ sự kết hợp hoàn hảo giữa công nghệ hiện đại và chất lượng đào tạo chuẩn quốc gia. Đây không chỉ là lối đi tắt đón đầu cơ hội việc làm cho học sinh tốt nghiệp THPT, mà còn là giải pháp nâng cao năng lực, chuyển đổi nghề nghiệp hoàn hảo cho những người đi làm muốn sở hữu tấm văn bằng thứ 2 giá trị mà không làm ảnh hưởng đến lịch trình công việc hiện tại.

Sự khác biệt của hệ từ xa Đại học Thái Nguyên nằm ở cách xây dựng khung chương trình học được kiểm định nghiêm ngặt và cập nhật liên tục theo biến động của nền kinh tế số. Dù học qua màn hình máy tính hay máy tính bảng học viên vẫn nhận được sự hỗ trợ của đội ngũ quản lý học tập. Điều này giúp người học nhanh chóng nắm bắt bản chất của thực trạng thương mại điện tử ở Việt Nam và biết cách áp dụng trực tiếp các bộ công cụ số vào thực tế công việc.

Một trong những điểm cộng lớn giúp chương trình đào tạo từ xa của TNU luôn giữ vững sức hút chính là quy trình xét tuyển vô cùng thuận tiện và minh bạch. Khi tìm hiểu thông tin tuyển sinh, thí sinh cần lưu ý kiểm tra chính xác mã ngành thương mại điện tử dành riêng cho hệ đào tạo từ xa để hoàn thiện hồ sơ đăng ký một cách nhanh chóng nhất. Việc nhà trường sử dụng phương thức xét tuyển thay vì thi tuyển mở ra cánh cửa học tập bình đẳng cho mọi đối tượng ở khắp các tỉnh thành trên cả nước. Khi tốt nghiệp, học viên được cấp bằng Cử nhân tương đương chính quy, có giá trị pháp lý tương đương hệ tập trung, hoàn toàn đủ điều kiện để thi cao học, nâng lương, xét bậc hàm hoặc tự tin ứng tuyển vào các tập đoàn công nghệ lớn.

Kết luân

Có thể thấy rằng thực trạng thương mại điện tử ở Việt Nam đang phản ánh một quá trình chuyển đổi toàn diện — không chỉ trong cách người dân mua sắm, mà còn trong cách doanh nghiệp vận hành, cách Nhà nước quản lý và cách hạ tầng số được xây dựng. Những con số tăng trưởng ấn tượng là tín hiệu đáng mừng, nhưng để thương mại điện tử thực sự trở thành một trụ cột vững chắc của nền kinh tế số Việt Nam, còn rất nhiều việc cần làm — từ hoàn thiện khung pháp lý, nâng cấp hạ tầng logistics đến nâng cao niềm tin của người tiêu dùng và bảo vệ môi trường kinh doanh lành mạnh cho tất cả các bên. Hành trình ấy không ngắn, nhưng những bước đi đầu tiên đang được thực hiện đúng hướng.

Thông tin liên hệ: 

Fanpage:  Đại học Thái Nguyên hệ trực tuyến 

Group Facebook:  Đại học Thái Nguyên – Hệ Đại học từ xa e-Learning

Hotline: 0914709118